Ilustracja w literaturze – historia zaklęta w obrazie

Opublikowano: 8 lipca 2020

Książki od zawsze były ilustrowane. Od zarania dziejów, słowo pisane wspierano obrazem i jak się okazuje, robiono to bardzo słusznie i zasadnie. Choć pierwsze wydania wielkich ksiąg były ilustrowane ręcznie i ich wartość historyczną trudno przełożyć na wielotysięczne nakłady współczesnej literatury, to wciąż jednak, ilustrowane książki mają w sobie „to coś”.

Ilustracja wyłącznie dla dzieci?

Ze wsparcia ilustratorów korzystali wielcy pisarze – Charles Dickens ponoć w bardzo szczegółowy sposób opisywał im każdy detal ilustracji, które mieli dla niego tworzyć. Po pieczołowicie rysowanych obrazach, nastąpiła era, w której uznano, że ilustracja jest przypisana wyłącznie książkom dla dzieci. I choć najmłodsi faktycznie są bardzo wdzięcznym odbiorcą obrazu i podczas czytania im przez rodziców, chętnie zaglądają przez ramię, analizując obrazki, to wcale niesłusznie pozbawiono obrazów wiele pozycji literackich dla dorosłych.

Po latach drukowania nakładów wyłącznie z tekstem, obraz nieśmiało zaczął powracać do literatury. Choć pozycje ilustrowane „obrażano”, nazywając je masowymi i sprowadzając do miana „niskich lotów”, to pojawiła się przepastna półka na pozycje fantasy, komiks – również ten w wydaniu artystycznym, a po nim powieść graficzna. Za nimi śmiałości nabrali kolejni autorzy, którzy wspierali słowo pisane ilustracją.

Estetyczne wsparcie dla wyobraźni

Ilustracje w literaturze przyjmują rozmaite formy. Dosłowne, alegoryczne, powierzchowne lub naszpikowane detalami. Czasem bywają uzupełnieniem słowa – rozjaśniając mrok zawiłych opisów. Czasem bywają niezobowiązującą ozdobą, bez której treść byłaby równie klarowna. A czasem, wspierają czytelników w przeniesieniu się do opisywanego świata i wchłaniania jego detali całym sobą.

Ilustracja ma jeszcze jeden niekwestionowany walor. Jest pamiątką – swoistym punktem zaczepienia, który pozostając w drukowanych książkach, przybiera miano znaku czasów, w których tworzy autor. A skoro już zostawiać coś po sobie, to dobrze to robić w najlepszym stylu, prawda?

Zobacz również

Ilustracja dla dorosłych
Jakoś tak się przyjęło, że ilustracje przypisane są dzieciom i to z nimi najczęściej się kojarzą. I faktycznie,...
Więcej
Karykatura polityczna – sposób na rozładowanie społecznych napięć
Karykatura towarzyszy nam od zawsze. Od zawsze również jest obecna w polityce – może nie w samej...
Więcej